tytuł oryginalny: Pan Tadeusz
reżyseria: Andrzej Wajda
występują: Alicja Bachleda-Curuś, Michał Żebrowski, Bogusław Linda, Andrzej Seweryn
kraj i rok produkcji: Polska/Francja 1999
czas trwania: 149'
data premiery: 2026-02-01
original language: Polish
Z okazji 100. rocznicy urodzin i Andrzeja Wajdy Gravity Films i Past Perfect zapraszają do kin na odrestaurowaną wersję jednego z najpiękniejszych i najpopularniejszych filmów w karierze Mistrza. Pan Tadeusz to opowieść o szlacheckich niesnaskach, wystawna adaptacja narodowego poematu oraz arkadyjski obraz utraconego kraju, do którego Adam Mickiewicz tęsknił podczas emigracji w Paryżu. Film był wielkim wydarzeniem końca lat 90.: na planie zebrała się aktorska śmietanka, a kostiumy, scenografia i muzyka Wojciecha Kilara pozostają olśniewające także po latach. Pan Tadeusz w wyjątkowej formie zachowuje również frazę i rytmy poezji wieszcza, stanowiąc unikalny, brawurowy przekład XIX-wiecznej literatury na język kina. Jednocześnie zabawny, spektakularny i niesłychanie liryczny, film Wajdy pozostaje jednym z najcenniejszych klejnotów w jego bogatej filmografii.
Opowieść o konflikcie pomiędzy rodami Sopliców i Horeszków, w centrum którego znajdują się Tadeusz (Michał Żebrowski) oraz Zosia (Alicja Bachleda-Curuś) to osadzony we wspaniałych pejzażach portret polskiej szlachty – ze wszystkimi jej przywarami. W proponowanym przez Wajdę nostalgicznym spojrzeniu na czasy napoleońskie jest zaskakująco dużo humoru i satyry, dzięki którym Pan Tadeusz pozostaje filmem lekkim i pełnym gracji. Na ekranie przekrzykują i przekomarzają się ze sobą między innymi Bogusław Linda, Daniel Olbrychski, Grażyna Szapołowska, Andrzej Seweryn, Marek Kondrat, Jerzy Bińczycki i Marek Perepeczko – najwybitniejsi aktorzy kilku pokoleń.
Akcja poematu Mickiewicza i filmu Wajdy dzieje się w 1811 i 1812 roku, w samym środku zawieruchy, jaką Napoleon zgotował całej Europie. Zubożali szlachcice, którzy kilkanaście lat wcześniej świadkowali ostatniemu rozbiorowi Polski, żywią nadzieję, że cesarz Francuzów pomoże im w walce o wolność. Plan historyczny splata się w Panu Tadeuszu z planem intymnym: flirtem Tadeusza z Telimeną, pierwszym zakochaniem Zosi, metamorfozą księdza Robaka. Rozmach i dbałość o precyzję w malowaniu barwnych postaci oraz nienaganny wizualny i muzyczny kształt zapewniły Panu Tadeuszowi wielkie powodzenie w polskich kinach: epopeję obejrzało w momencie premiery ponad 6 milionów widzów.
Wracamy do Soplicowa, by przypomnieć jedną z najlepszych adaptacji polskiej literatury i zastanowić się, jak blisko trzy dekady później smakuje ta patriotyczna wizja raju utraconego. W jakim momencie jesteśmy dzisiaj i jakie jest miejsce romantyzmu w Polsce XXI wieku? Zapraszamy do dyskusji wraz z ponadczasowym filmem Andrzeja Wajdy.